De HIGH-7: zeven samenwerkende systemen die gezondheid dragen
Door Jan Duymelinck | Natuurlijke Gezondheid | 15 januari 2026
Inleiding – waarom dit onderwerp?
We krijgen op school uitleg over motoren, computers en processen, maar nauwelijks over het systeem dat we elke dag gebruiken: ons eigen lichaam. Gezondheid wordt daardoor vaak herleid tot losse adviezen, supplementen of diëten, zonder inzicht in het grotere geheel.
Tijdens mijn opleiding en verdere verdieping in fysiologie en voedingswetenschap werd duidelijk dat gezondheid geen optelsom is van trucjes, maar het resultaat van samenwerkende lichaamssystemen. Het boek Eat to Beat Disease van William Li beschrijft vijf van die systemen, voornamelijk vanuit kankeronderzoek. Dat was een startpunt, geen eindpunt.
Door verdere analyse bleek dat twee essentiële systemen structureel onderbelicht bleven. Zo ontstond het HIGH-7-model. In dit artikel begrijp je wat deze zeven systemen zijn, wat ze wel en niet verklaren, en waarom gezondheid zonder systeemdenken onvermijdelijk simplistisch blijft.
Kader – waar spreken we eigenlijk over?
De HIGH-7 zijn geen organen, geen therapieën en geen nieuw geloofssysteem. Het gaat om zeven functionele netwerken in het lichaam die continu met elkaar communiceren en elkaar beïnvloeden.
Afbakening is essentieel:
- dit model vervangt geen medische diagnose
- het verklaart geen acute ziekte
- het is geen voedingsprotocol
Wat het wél doet: het biedt een begrijpbaar kader om te zien waarom losse adviezen vaak falen en waarom duurzame gezondheid altijd meerdere systemen tegelijk raakt.
De zeven systemen kort en functioneel uitgelegd
- Angiogenese (bloedvatvorming)
Het lichaam onderhoudt een netwerk van naar schatting 100.000 km bloedvaten. Dit systeem bepaalt zuurstof- en nutriëntenaanvoer én afvoer van afvalstoffen. - Regeneratie
Via stamcellen en herstelmechanismen vernieuwt het lichaam voortdurend weefsels. Veroudering is geen stopknop, maar een verschuivende balans. - Microbioom
Het geheel van micro-organismen in de darmen stuurt vertering, immuunactiviteit en zelfs signaalstoffen richting hersenen. - DNA & telomeren
Genexpressie en telomeerlengte bepalen hoe cellen reageren op stress, voeding en herstel. Dit is geen lot, maar beïnvloedbaar. - Immuunsysteem
Niet alleen een afweer tegen infecties, maar een bewakingssysteem dat ontsporingen (zoals kankercellen) continu moet herkennen. - Hormonale systeem
Hormonen zijn signaalstoffen die energie, slaap, stemming en metabolisme coördineren. Kleine verstoringen hebben grote gevolgen. - Detoxificatiesysteem
Lever, nieren, darmen en huid zorgen voor omzetting en uitscheiding van lichaamsvreemde stoffen. Detox is een functie, geen kuur.
Wat zegt de wetenschap – en wat niet?
Onderzoek bevestigt elk afzonderlijk systeem, maar wetenschap werkt vaak gefragmenteerd. Studies focussen op één mechanisme tegelijk, terwijl het lichaam altijd integraal reageert.
Wat we wél weten:
- systemen beïnvloeden elkaar continu
- verstoring zelden lokaal blijft
- leefstijl meerdere systemen tegelijk raakt
Wat we níet kunnen:
- gezondheid voorspellen via één parameter
- complexe processen reduceren tot één stof
Het HIGH-7-model is dus geen bewijs op zich, maar een ordening van bestaande kennis.
Waar gaat het mis in de praktijk?
- Marketing belooft effecten via één product
- Gezondheidsclaims negeren systeeminteractie
- Mensen verwarren biologische mogelijkheid met klinische relevantie
Een antioxidant die in vitro werkt, zegt niets over het gedrag in een menselijk lichaam. Zonder context ontstaan verkeerde verwachtingen – en teleurstelling.
Wat betekent dit concreet voor het lichaam?
Elke keuze – voeding, slaap, beweging, stress – raakt meerdere systemen tegelijk. Daarom faalt eenzijdige aanpak.
Voorbeeld:
vezelrijke voeding ondersteunt het microbioom → beïnvloedt immuunreacties → verlaagt ontstekingsdruk → ontlast hormonale signalering.
Dit is geen magie, maar samenhang.
Praktische duiding (zonder dieetdenken)
- Kijk nooit naar één effect
- Vraag altijd: welk systeem wordt geraakt?
- Wees wantrouwig voor claims zonder systeemcontext
- Begrip komt vóór optimalisatie
Wie systemen begrijpt, maakt automatisch betere keuzes – zonder dwang.
Relatie met andere thema’s op Natuurlijke Gezondheid
Dit artikel vormt een fundament voor:
- Hoe drie gewone woorden een plaats kregen op een podium
- Het microbioom en gezondheid
- Meten is weten: waarom bloedwaarden meer zeggen dan voedingsadviezen
Deze artikels verdiepen elk een deel van het systeemdenken.
Reflectie – een noodzakelijke waarschuwing
Het gevaar van modellen is vereenvoudiging. De HIGH-7 zijn geen checklist en geen scorekaart. Gezondheid blijft dynamisch, contextafhankelijk en individueel.
Wie dit model gebruikt als dogma, mist net de essentie.
Afsluiting – begrijpen is de eerste stap
Gezondheid ontstaat niet door controle, maar door inzicht. De HIGH-7 zijn geen oplossing, maar een denkkader. Wie begrijpt hoe systemen samenwerken, hoeft minder te vertrouwen op beloften van buitenaf.
Wil je dieper leren kijken? Dan begint het werk pas.
📚 Bronnen (APA)
Li, W. (2019). Eat to Beat Disease. Balance.
Duymelinck, J. (2025). De Weg naar Natuurlijke Gezondheid. Natuurlijke Gezondheid.
