Meten is weten: waarom bloedwaarden meer zeggen dan voedingsadviezen
Door Jan Duymelinck | Natuurlijke Gezondheid | 20 januari 2026
Inleiding – waarom dit artikel?
Voedingsadvies wordt vaak gegeven alsof het universeel toepasbaar is. Meer groenten, minder suiker, voldoende eiwitten, supplement X of Y. Op papier klinkt dat logisch. In de praktijk blijkt het lichaam zelden zo volgzaam. Mensen volgen hetzelfde advies en eindigen met uiteenlopende resultaten: de één voelt zich beter, de ander vermoeider of zelfs zieker.
Toch blijft het uitgangspunt meestal hetzelfde: eerst adviseren, dan pas kijken. Metingen volgen, als ze al gebeuren, vaak pas wanneer klachten blijven aanslepen. Dat is opmerkelijk, want we leven in een tijd waarin objectieve data vlot beschikbaar zijn.
Dit artikel stelt geen diëten voor en belooft geen snelle oplossingen. Het stelt een fundamentelere vraag: wat weten we eigenlijk over iemands lichaam vóór we advies geven? En minstens even belangrijk: wat denken we te weten, maar weten we niet?
Kader: waar spreken we hier exact over?
Met bloedwaarden bedoelen we meetbare parameters in het bloed, zoals ijzerstatus, vitamine-niveaus, ontstekingsmarkers, glucose-regulatie of lipidenprofiel. Het zijn momentopnames, geen einddiagnoses.
Met voedingsadvies bedoelen we richtlijnen over wat iemand zou moeten eten of vermijden, gebaseerd op algemene aanbevelingen, ervaring of klachten.
Wat we niet behandelen: medische diagnoses stellen, therapieën voorschrijven of bloedwaarden los van context interpreteren. Meten is geen vervanging van denken het is een hulpmiddel om gerichter te denken.
Wat zegt de wetenschap?
Bloedwaarden geven inzicht in wat het lichaam opneemt, gebruikt of tekortkomen. Ze tonen niet wat iemand eet, maar wat daarvan effectief beschikbaar raakt in het lichaam. Dat verschil is cruciaal.
Onderzoek toont aan dat individuele verschillen in opname, omzetting en behoefte groot zijn. Factoren zoals darmgezondheid, ontsteking, hormonale status, leeftijd en stress beïnvloeden die waarden aanzienlijk. Daarom kan iemand met een “gezond” voedingspatroon toch tekorten vertonen, of omgekeerd.
Tegelijk is wetenschap hier voorzichtig: referentiewaarden zijn populatie-gemiddelden. “Binnen de norm” betekent niet automatisch “optimaal”. Maar “afwijkend” betekent evenmin automatisch “problematisch”. Context blijft doorslaggevend.
Waar gaat het mis in de praktijk?
Het probleem zit zelden in meten op zich, maar in hoe en waarom er gemeten wordt.
- Bloedwaarden worden soms gebruikt om een vooraf bedacht verhaal te bevestigen.
- Supplementen worden aanbevolen op basis van één afwijkende parameter.
- Cijfers krijgen meer gewicht dan klachten, leefstijl of voedingspatroon.
Aan de andere kant gebeurt het omgekeerde ook: voedingsadvies wordt gegeven zonder enige meting, puur op basis van trends of overtuiging. Dat is geen begeleiding, dat is giswerk met goede bedoelingen.
Wat betekent dit voor het lichaam?
Het lichaam functioneert via samenwerkende systemen. Een lage ijzerwaarde kan samenhangen met opnameproblemen in het microbioom, chronische ontsteking of hormonale belasting. Een afwijkende glucosewaarde zegt iets over energiehuishouding, maar ook over stressregulatie en slaap.
Bloedwaarden zijn geen losse eilandjes. Ze zijn signalen binnen een netwerk. Wie ze geïsoleerd bekijkt, mist het verband en soms de oorzaak.
Praktische duiding
Wat volgt hier niet automatisch uit deze kennis?
- Dat iedereen alles moet meten
- Dat meer testen altijd beter is
- Dat cijfers belangrijker zijn dan hoe iemand zich voelt
Wat wél redelijk is:
- Meten wanneer klachten blijven aanhouden
- Meten om aannames te toetsen
- Meten om voedingskeuzes te verfijnen, niet te dicteren
Meten is een startpunt voor vragen, geen eindpunt voor conclusies.
Verbinding met andere thema’s op Natuurlijke Gezondheid
Het belang van meten wordt pijnlijk duidelijk wanneer voeding verdwijnt uit beleidsdenken en gezondheidszorg. Dat zie je scherp in het artikel Cholesterol en suikerziekte: hoe voeding uit beeld verdween, waar gebrek aan meting en context leidt tot vereenvoudigde conclusies en advies dat loskomt te staan van de biologische realiteit.
Wat daarbij vaak over het hoofd wordt gezien, is dat cijfers nooit losstaan van onderliggende systemen, zoals:
- het microbioom en de opname van nutriënten
- hormonale balans en cumulatieve stressbelasting
- chronische laaggradige ontsteking
Pas binnen die samenhang krijgen bloedwaarden betekenis; zonder die context blijven cijfers leeg.
Een meet-gedreven aanpak vraagt tegelijk transparantie over visie en werkwijze. In Gezondheid begint bij jezelf – mijn weg als voedingsdeskundige wordt uitgelegd waarom meten binnen Natuurlijke Gezondheid geen doel op zich is, maar een methode om praktijkervaring, voeding en data samen te brengen zonder te vervallen in opinies.
Kritische reflectie
Wat vaak vergeten wordt, is dat zowel meten als adviseren menselijk handelen blijft. Data zijn niet neutraal als ze verkeerd geïnterpreteerd worden. Adviezen zijn niet onschuldig als ze niet getoetst worden aan de realiteit van het lichaam.
Er is nog veel onbekend. Niet alles wat telt, is meetbaar. En niet alles wat meetbaar is, telt even zwaar.
Afsluiting – begrijpen, leren en leven
Meten is weten — maar alleen als we begrijpen wat we meten.
Voedingsadvies heeft waarde — maar alleen als het vertrekt van het lichaam dat voor ons zit, niet van een gemiddelde.
Tussen blind vertrouwen in cijfers en blind volgen van adviezen ligt een volwassen middenweg: kritisch kijken, gericht meten en voorzichtig concluderen.
Wie gezondheid ernstig neemt, durft die nuance aan.
Wil je hier verder over nadenken of ervaringen delen? Dan is verder lezen of reflecteren vaak waardevoller dan meteen handelen.
De rol van bloedwaarden en het principe meten is weten worden uitgebreider besproken in De weg naar Natuurlijke Gezondheid, waar dit thema wordt geplaatst binnen een bredere visie op preventie, lichaamsfuncties en individuele verschillen.
📚 Bronnen (APA)
Gibson, R. S. (2005). Principles of Nutritional Assessment (2nd ed.). Oxford University Press.
Duymelinck, J. (2025). De weg naar Natuurlijke Gezondheid. Amazon KDP
